เกมคณิตศาสตร์

การเรียนการสอนคณิตศาสตร์โดยใช้เกม

1. เกมกับการเรียนการสอนคณิตศาสตร์

คณิตศาสตร์เป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับนามธรรม  นักเรียนประถมศึกษาศึกษาอยู่ในวัย 6 – 12 ปี พัฒนาการทางความคิดอยู่ในขั้นรูปธรรมมากกว่านามธรรม ความสนใจในการเรียนมีน้อย         เกมคณิตศาสตร์เป็นสื่ออย่างหนึ่งที่มีความสำคัญที่จะทำให้นักเรียนสนใจในการเรียน เร้าความสนใจ เกิดความสนุกสนาน             ไม่เบื่อ และได้เรียนรู้คณิตศาสตร์       ที่เป็นรูปธรรมโดยไม่รู้ตัว

1.1  ความหมายของเกมคณิตศาสตร์

เกม  หมายถึง  กิจกรรมที่มีกติกาหรือกฎเกณฑ์ชัดเจน  ใช้เล่นเพื่อเป็นการแข่งขันรายบุคคลหรือเป็นกลุ่ม เป็นการแก้ปัญหาในกิจกรรมนั้น ๆ

เกมคณิตศาสตร์ หมายถึง  กิจกรรมทางคณิตศาสตร์ที่มีกติกาหรือกฎเกณฑ์ชัดเจน ใช้เล่นเพื่อการแข่งขันรายบุคคลหรือเป็นกลุ่ม มีจุดมุ่งหมายที่จะให้เกิดความรู้ ความเข้าใจและเจตคติ

1.2  ประเภทของเกมคณิตศาสตร์

เกมต่างๆ ที่ใช้ส่งเสริมการเรียนรู้คณิตศาสตร์ในชั้นเรียน  เป็นเกมที่มีการเล่นให้สัมพันธ์กับประสบการณ์ ซึ่งจะไปเกี่ยวข้องกับความคิดทางคณิตศาสตร์  แบ่งออกเป็น 3 ประเภท ดังนี้

1.2.1  เกมเบื้องต้น  (Preliminary  Games)  เป็นเกมที่ไม่เป็นระเบียบแบบแผน             การกระทำไม่จำเป็นต้องสัมพันธ์กับความคิดรวบยอดที่วางไว้ เพียงแต่เป็นการเล่นเพื่อ             ความสนุกสนานเท่านั้น เกมชนิดนี้เหมาะกับเด็กอนุบาลหรือเด็กเล็ก

1.2.2  เกมที่สร้างขึ้น (Structured  Games)  เป็นเกมที่สร้างขึ้นอย่างมีจุดมุ่งหมายที่แน่นอน การสร้างเกมเป็นไปตามแนวของความคิดรวบยอดให้สอดคล้องกับเนื้อหาที่ต้องการ

1.2.3  เกมฝึกหัด (Practice  Games)  เกมนี้จะเน้นความเข้าใจมากยิ่งขึ้น  การจัดเกมให้เด็กควรจะเริ่มจากเกมเบื้องต้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งเนื้อหาที่นักเรียนเข้าใจช้า

1.3  ความสำคัญของเกมคณิตศาสตร์

ในการจัดการเรียนการสอนคณิตศาสตร์ไม่ว่าระดับใดก็ตาม  เกมจะมีส่วนช่วยให้เกิดความคิดเป็นรูปธรรม  ช่วยเพิ่มบรรยากาศให้มีความสนุกสนานยิ่งขึ้น  เกมคณิตศาสตร์จึงมีความสำคัญในการจัดการเรียนการสอน ดังนี้

1.3.1  เกมช่วยในการพัฒนามโนมติทางคณิตศาสตร์  เด็กในวัยประถมศึกษานั้นจะสามารถพัฒนามโนมติที่เป็นนามธรรมได้โดยต้องอาศัยสื่อรูปธรรม  เกมถือเป็นสื่อที่สามารถพัฒนาแนวคิดในลักษณะที่เป็นรูปธรรมได้

1.3.2  เกมเป็นกิจกรรมฝึกทักษะการคิดคำนวณที่มีประสิทธิภาพ  ในการพัฒนาทักษะ  คิดคำนวณเบื้องต้น  เกมมีบทบาทในการสอน  เกมไม่ใช่เพียงแต่เป็นกิจกรรมนอกเวลาเรียนเพื่อความสนุกสนานเท่านั้น  ในบางโอกาสแทนที่ครูจะให้หาคำตอบลงในสมุด  ก็ให้หาคำตอบออกมาในรูปของการเล่นเกม  ซึ่งเป็นการเปลี่ยนบรรยากาศในการเรียนการสอนให้น่าสนใจยิ่งขึ้น

1.3.3  เกมช่วยพัฒนาความสามารถในการแก้ปัญหา  การแก้ปัญหาเป็นการประยุกต์เอาความรู้ที่มีอยู่ไปใช้ในสถานการณ์ใหม่  กลยุทธ์ในการแก้ปัญหาเป็นกระบวนการที่ยุ่งยากและซับซ้อน  ดังนั้น  เกมจึงมีสวนช่วยในการพัฒนาการแก้ปัญหาให้ได้คำตอบที่รวดเร็วและถูกต้อง

1.3.4  เกมสามารถตอบสนองการเรียนรู้ตามความแตกต่างของแต่ละบุคคล  เนื่องจากอัตราการเรียนรู้ของแต่ละบุคคลไม่เท่ากัน  บางคนเรียนเร็วแต่บางคนเรียนช้า  สำหรับเด็กที่เรียนช้า จะต้องฝึกย้ำซ้ำทวนในส่วนที่ยังไม่เข้าใจ  เกมจะสามารถตอบสนองต่อความต้องการนี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

1.3.5  เกมช่วยเสริมสร้างเจตคติที่ดีต่อวิชาคณิตศาสตร์  นอกจากจะเป็นการฝึกที่แตกต่างออกไปแล้ว  ยังได้ประสบการณ์ที่ไม่น่าเบื่อ  ทำให้นักเรียนเกิดเจตคติที่ดีต่อวิชาคณิตศาสตร์  และยังเป็นการพัฒนากิจกรรมที่พึงปรารถนาต่างๆ เช่น ความอยากรู้อยากเห็น  การสังเกต การคิดและการร่วมมือกันเป็นต้น

1.4  บทบาทของเกมคณิตศาสตร์

เกมคณิตศาสตร์มีบทบาทสำคัญต่อการเรียนการสอนคณิตศาสตร์ ครูอาจใช้เกมประกอบการสอนในแต่ละขั้น  ดังนี้

1.4.1  ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน  เกมอาจมีบทบาทในการทบทวนความรู้เดิมทางคณิตศาสตร์   ที่จำเป็นสำหรับเนื้อหาใหม่ที่กำลังจะเรียนต่อไป  หรืออาจเป็นเกมที่เกี่ยวข้องกับเนื้อหาใหม่  เพื่อเป็นการเตรียมนักเรียนให้พร้อมที่จะเรียนบทเรียนใหม่

1.4.2  ขั้นการัดกิจกรรมการเรียนการสอน  เกมอาจมีบทบาทในการพัฒนามโนมติ  ครูอาจใช้เกมในการค้นพบกฎหรือความสัมพันธ์ทางคณิตศาสตร์

1.4.3  ขั้นฝึกทักษะ  ภายหลังจากที่นักเรียนเข้าใจมโนมติของเรื่องที่กำลังเรียนแล้ว  ครูอาจให้เล่นเกม เพื่อฝึกทักษะในเรื่องดังกล่าวจนเกิดความชำนาญ

1.4.4  ขั้นสรุปบทเรียน  การสรุปบทเรียนโดยใช้เกมเป็นวิธีการที่สนุกและได้ผลดีวิธีหนึ่งนอกเหนือจากการสรุปวิธีอื่นๆ  ที่ครูใช้ในห้องเรียนตามปกติ

1.5  ประโยชน์ของเกมคณิตศาสตร์

จากบทบาทและความสำคัญของเกมคณิตศาสตร์ดังที่กล่าวมาแล้ว  พอสรุปประโยชน์ของเกมคณิตศาสตร์ได้  ดังนี้

1.5.1  ทำให้นักเรียนเกิดความสนุกสนานเพลิดเพลิน มีเจตคติที่ดีต่อวิชาคณิตศาสตร์

1.5.2  ช่วยฝึกทักษะต่างๆ ทางคณิตศาสตร์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

1.5.3  ช่วยให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้ได้ดีและจดจำได้ยาวนาน

1.5.4  ช่วยดึงดูดความสนใจให้นักเรียนมีส่วนร่วมในกิจกรรมการเรียนการสอน

1.5.5  ช่วยพัฒนามโนมติทางคณิตศาสตร์

1.5.6  ช่วยให้นักเรียนมีความคิดสร้างสรรค์ แก้ปัญหาได้ เปิดโอกาสให้นักเรียนได้ใช้ความคิดของตนเองอย่างเต็มที่

1.5.7  มีประโยชน์ในการสอนซ่อมเสริม

1.5.8  ช่วยส่งเสริมการทำงานร่วมกันของนักเรียน ร่วมกันแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์

1.5.9  เปิดโอกาสให้ครูได้ศึกษาพฤติกรรมของนักเรียนอย่างแท้จริง

1.5.10  ช่วยให้นักเรียนใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์

1.6  หลักการเลือกเกมประกอบการเรียนการสอนคณิตศาสตร์

ในการเลือกเกมประกอบการเรียนการสอนคณิตศาสตร์นั้น  ครูควรคำนึงถึงหลัดในการเลือก  ดังนี้

1.6.1  ควรคำนึงถึงคุณค่าทางการศึกษาของเกมนั้นๆ เป็นอันดับแรก  นั่นคือ เกมชนิดนี้จะช่วยให้นักเรียนเรียนรู้คณิตศาสตร์ดีขึ้นหรือไม่

1.6.2  ควรคำนึงถึงความคุ้มค่าของการลงทุน  เกมคณิตศาสตร์บางชนิดมีราคาแพงแต่นำมาใช้ได้ไม่เต็มที่ ครูไม่ควรเลือกมาใช้

1.6.3  ควรคำนึงถึงความปลอดภัย  เกมบางชนิดอาจมีอันตรายต่อนักเรียน

1.6.4  ควรคำนึงถึงความเหมาะสมกับบทเรียน  ว่าเกมนั้นเหมาะสมกับเนื้อหาของบทเรียนหรือไม่

1.6.5  ควรคำนึงถึงหลักจิตวิทยาและพัฒนาการของเด็ก  เด็กที่มีพัฒนาการแตกต่างกัน ย่อมเล่นเกมไม่เหมือนกัน

1.6.6  ควรให้นักเรียนมีส่วนร่วมในการเลือกเกม หรือให้ข้อเสนอแนะเกมที่ใช้ในการเรียนการสอนคณิตศาสตร์  จะทำให้นักเรียนมีความสนใจในเกมนั้นมากยิ่งขึ้น

1.7  แนวคิดในการสร้างเกมคณิตศาสตร์

เมื่อครูมีความต้องการสร้างเกมคณิตศาสตร์  ใช้ในการประกอบการเรียนการสอน  อาจพิจารณาตามข้อเสนอแนะต่อไปนี้

1.7.1  ขั้นพิจารณาบทเรียน

1)  เลือกหัวเรื่อง  ในการสร้างเกมครูต้องทราบเนื้อหาหรือมโนมติที่จะสอน

2)  กำหนดจุดประสงค์การเรียนการสอน  เช่น เพื่อฝึกทักษะหรือพัฒนามโนมติอะไร

3)  กำหนดพฤติกรรมของนักเรียน  ว่าควรต้องแสดงพฤติกรรมอะไร  จึงจะสนองตอบกับจุดประสงค์ของบทเรียน

1.7.2  ขั้นออกแบบเกม

1)  เลือกรูปแบบของเกมที่สอดคล้องและเหมาะสมกับหัวเรื่องที่จะสอน  พฤติกรรมที่คาดหวังของนักเรียน และจุดประสงค์ของบทเรียน

2)  เลือกสถานการณ์สิ่งแวดล้อมสำหรับรูปแบบของเกมที่เลือกแล้ว

3)  กำหนดกติกา  เกมทุกเกมต้องมีการวางเงือนไข  มีการกำหนดกติกาการเล่นอย่างชัดเจน  เพื่อให้การเล่นเกมดำเนินไปย่างเรียบร้อย

4)  สื่อการเล่นเกม  ถ้าเกมนั้นต้องใช้สื่อประกอบการเล่นเกม  ครูควรคำนึงถึงรูปแบบสีสันที่ดึงดูดความสนใจ หรือใช้ภาพการ์ตูนประกอบ

5)  เลือกวัสดุอุปการณ์เพื่อสร้างเกม  ควรคำนึงถึงความคงทน และง่ายต่อการเก็บรักษา หาง่ายในท้องถิ่นและประหยัด  ขนาดพอเหมาะแก่การมองเห็นของนักเรียน

ที่มา :  สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาชัยภูมิ เขต 1นายสาโรตม์  ศิโรตมานนท์

คู่มือนิเทศกลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ : เกมประกอบการเรียนการสอน

About these ads

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s